Топ-100
Back

ⓘ Eforet ishin udheheqesit te Spartes se lashte qe ndanin fuqite e tyre me dy mbreterit spartan. Efor ishte nje keshill e perbere nga pese te zgjedhurit qe u betu ..




Efor
                                     

ⓘ Efor

Eforet ishin udheheqesit te Spartes se lashte qe ndanin fuqite e tyre me dy mbreterit spartan. Efor ishte nje keshill e perbere nga pese te zgjedhurit qe u betuan ne emer te qytetit, ndersa mbreterit u betuan per veten e tyre.

Herodoti pohoi se institucioni u krijua nga Likurgusi, ndersa Plutarku e konsideron ate nje institucion te mevonshem. Mund te kete dalur nga nevoja per guvernatore, ndersa mbreterit po udheheqin ushtrite ne beteje. Eforet u zgjodhen nga asambleja popullore, dhe te gjithe qytetaret ishin te ligjshem per zgjedhje. Atyre u ndalohej qe te rizgjidhejshin. Ata siguruan nje ekuiliber per te dy mbreterit, te cilet rralle bashkepunonin me njeri-tjetrin. Platoni i quajti ata tirane qe drejtuan Sparten si despotizem, ndersa mbreterit ishin pak me shume se gjeneralet. Deri ne dy efori do te shoqeronte nje mbret ne fushatat e zgjatura ushtarake si shenje kontrolli dhe ata mbanin autoritet per te shpallur lufte gjate disa periudhave ne historine spartane. Ka qene gjithsej 8 ne Efor. Ishin dy mbreter dhe 5 te zgjedhurit.

Eforet nuk duhej te perkuleshin para Mbreterve te Spartes dhe u mbajten ne nderim te larte nga qytetaret, per shkak te rendesise se fuqive te tyre dhe per shkak te rolit te shenjte qe fitonin gjate gjithe funksioneve te tyre.

Eforet mbanin detyra te shumta duke perfshire detyrat legjislative, gjyqesore, financiare dhe ekzekutive. Ata kishin fuqine per te paditur nje mbret, i cili pastaj do te gjykohej perpara eforit dhe gerousise. Historianet Paul Cartledge, Bury dhe Huxley pajtohen se eforet arriten fuqine aq te madhe sa mbreterit gjate shekullit te shtate para eres sone.