Топ-100
Back

ⓘ Beteja në Fushë Kosovë, 1448. Beteja e Dyte e Kosoves u zhvillua ne Fushe Kosove ne mes te nje koalicioni te Mbreterise e Hungarise dhe Wallachise udhehequr nga ..




Beteja në Fushë Kosovë (1448)
                                     

ⓘ Beteja në Fushë Kosovë (1448)

Beteja e Dyte e Kosoves u zhvillua ne Fushe Kosove ne mes te nje koalicioni te Mbreterise e Hungarise dhe Wallachise udhehequr nga John Hunyadi, kunder nje koalicioni osman te udhehequr nga Sulltan Murati II. Rezultati i betejes ishte fitore vendimtare osmane.

                                     

1. Sfondi

Ne 1448, John Hunyadi e pa si momentin e duhur per te udhehequr nje fushate kunder Perandorise Osmane. Pas disfates ne Betejes ne Varna 1444, ai ngriti nje ushtri tjeter per te sulmuar e Osmanet. Strategjia e tij eshte bazuar ne nje revolte te pritshme te popujve te Ballkanit, te nje sulm i papritur, dhe shkaterrimi i forces kryesore te Osmaneve ne nje beteje te vetme.

Ne shtator te 1448 Hunyadi udhehoqi forcat hungareze pergjate lumit Danub dhe kampin e ndertoi ne Serbi ne afersi te Kovin, vetem pak jashte kryeqytetit serb te Smederevos. Per nje muaj te tere e hungarezet priten ne kampin e ngritur kryqezatoret gjermane, Duken e Wallachise, si dhe ushtrite e Bohemise dhe ate shqiptare. Ushtria shqiptare nen Skenderbeut nuk ka marre pjese ne kete beteje pasi ai ishte penguar te lidhej me ushtrine e Huniadit nga osmanet dhe aleatet e tyre.Besohet se ai eshte vonuar nga despoti serb Durad Branković, i cili me pas u be aleat me Sulltan Murati II, edhe pse roli i sakte Brankoviç eshte shume i diskutueshm. Si rezultat, Skenderbeu shkaterroi zoterimet e Brankoviç si denim per dezertimin e kauzes se lirise

Branković reagoi ne menyre te dykuptimte me shkelje dhe negocime per kushtet e bashkimit me Kryqezaten kunder Otomaneve gjate kesaj periudhe kohore. Hunyadi kishte thene Branković qe ai kishte sjelle 20.000 se tij te njerezve, qe presin shtese apo perforcimet, dhe se ai me driten e tij kaloresi ishte i vetmi aleat te nevojshme per te bere kete nje fitore vendimtare. Branković ishte e lodhur, pasi kishte mbreterine e tij te restauruar pas nje shkalle te plote pushtimit Osman vetem ne 1444, dhe, plotesisht te vetedijshem per forcen e Osmane forca ushtarake, qe duan te mbajne fronin e tij. Despot Branković ishte gjithashtu i gatshem per te vene veten nen Hunyadi komandim me çdo kusht, ndersa ai personalisht te papelqyeshme tij, duke e konsideruar ate me te uleta shtat.

Pike qendrore e mosmarreveshjes ne mes te Hunyadi dhe Branković ishte e tyre personale grindur. Pas Paqes se Szeged ne 1444, e cila rivendosi serbe Despotate dhe Branković mbreterimit te tij ne ate serbe, despot kishte punuar ne arritjen e paqes ne rajon, duke shpresuar per te hequr vendin e tij nga rrezik. Kjo kishte perfshire gifting Hunyadi me zoterimet e tij ne Mbreterine hungareze ne favor te nje pacifist qasje. Pas Hunyadi me ne fund u bashkuan ne warmongering anesore, Branković kishte pyetur per kthimin e tij pronave, e cila Hunyadi refuzuar. Kjo çoi ne Branković lodhje larg nga Hungaria, dhe per te hyre ne nje marredhenie te ngushta me Perandorine Osmane, ne nje perpjekje per te mbrojtur mbreterine e tij, si dhe per nje te forte armiqesi ndaj Hunyadi dhe negociatat perfundoi si nje deshtim.

Serbe refuzimin dhe pozicionimi si neutral anen e kishin çuar Hunyadi e terbimit dhe Kryqezatat vendimi per te trajtuar Serbise si territorit armiqesore. Ne fund te negociatave, Hunyadi kishte kercenuar per te vrare Branković ne person, pasi vendi i tij ishte i zene. Ne fund te shtatorit 1448, Hunyadi kishte grumbulluar 30.000 njerez dhe kane levizur ne drejtim te jugut. Me Kryqezatat e plackitura dhe djegur neper Serbi, por Serbe, Despot i dha nje menyre eksplicite e kalim te lire, duke refuzuar per te filluar nje reaksion. Megjithate, ai jo vetem informuar Sulltan Murati II e Kryqezatat paraprakisht, nga te dyja interesat personale te miqesise me te sulltanit dhe zemerim ndaj Hunyadi, por edhe i dha taktike keshilla strategjike ne lidhje me menyren me te mire per te mposhtur Kryqezatat, nje plan qe Osmanet e ndjekur. Ideja perfshire lene Evropianet paraprakisht thelle ne territorin serb, larg atdheun e tyre, dhe pastaj te prere furnizimin e tyre rrugeve, ne menyre efektive mbylljen e tyre ne te nga te gjitha anet dhe trapping tyre.

Diten tjeter beteje te hapur kur Hunyadi sulmuar Osmane flanks me banim te perzier nga kaloresia te lehta dhe te renda. Turke, flanks, te perbere nga ushtare nga Rumelia dhe te Anadollit, jane humbur deri turke drite kaloresi ardhur per te perforcuar ato. Krishtere flanks ishin me pas e mundur dhe te mbijetuarit u terhoq perseri ne Hunyadi eshte forca kryesore. Kur Hunyadi pa humbjen e tij, flanks, sulmoi me kryesor i tij force, e perbere nga kalores dhe te lehta te kembesorise. E janissary trupat nuk ishin te suksesshme; kaloresi bere perparim permes turke qender, por u ndaluan ne turke te kampit. Kur kryesor i sulmit u nderpre, turke te kembesorise regrouped dhe me sukses kope hungarez kaloresit mbrapa. Drita kaloresia, qe tani jane te pa kaloresit mbeshtetje, ishin gjithashtu te kapercyer. Hungareze forcat u terhoqen ne kampin e tyre. Gjate mbledhjes vjetore, janissaries vrare me i hungarez fisniket; Hunyadi ikur, por me vone ishte kapur nga Serbet. Gjate nates, turke te kembesorise gjuajtur raketa ne Hungarezet, i cili u pergjigj me cisternat. Ne diten e ardhshme, nje finale e sulmit krejtesisht midhat e mbetura te ushtrise hungareze.